ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ THI OLYMPIC
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 8
NĂM HỌC 2022 – 2023
Thời gian làm bài: 120 phút

Câu 1 (8,0 điểm)
NGƯỜI MÙ
Một người kia đã bị mù từ khi mới lọt lòng. Mãi sống trong cuộc đời tối
tăm nên anh ta không tin gì cả ngoài bóng đêm thăm thẳm.
quyết:

Có nhiều người thuật cho anh ta những câu chuyện nhưng anh ta vẫn quả
- Tôi không tin gì cả vì tôi không thấy.

Một vị lương y thấy vậy động lòng thương hại bèn cố gắng đi tìm một
linh dược mọc ở tận dãy Himalaya về để chữa bệnh cho anh ta. Thoát khỏi bệnh
mù mắt, anh ta rất sung sướng và trở nên tự phụ, luôn lớn tiếng nói cùng mọi
người rằng:
- Giờ đây tôi đã thấy được tất cả sự thật xung quanh tôi.
Có người biết chuyện khuyên anh ta và cho biết rằng những gì anh ta
trông thấy cũng chưa phải là tất cả. Anh ta chỉ mới thấy được những gì trong
phòng của anh ta thôi. Thế giới còn rất nhiều điều khác mà anh ta chưa biết
được như mặt trời, mặt trăng… Anh ta bèn lớn tiếng:
- Làm gì có những điều ấy. Tôi không tin. Những gì thấy được thì tôi đã
thấy tất cả rồi!
Mọi người đều thương hại cho anh ta, vì đôi mắt của anh ta đã nhìn thấy
trở lại nhưng bệnh mù thì vẫn còn.
(Quà tặng cuộc sống, NXB Thế giới, năm 2017)
Em hãy viết một bài văn nghị luận khoảng 2 trang giấy thi trình bày suy
nghĩ về bài học được rút ra từ câu chuyện trên.
Câu 2 (12,0 điểm). Có ý kiến cho rằng: “Một kết thúc bất ngờ bao giờ
cũng chứa đựng kịch tính và sự thú vị, đặc biệt sẽ gây ấn tượng và sự liên tưởng
sâu xa, tạo cho tác phẩm có vang hưởng.”
Từ kết thúc của các tác phẩm Chiếc lá cuối cùng (O Hen-ri) và Lão Hạc
(Nam Cao), hãy làm sáng tỏ nhận định trên.
------------ HẾT ------------

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI OLYMPIC
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 8
NĂM HỌC 2022 – 2023
Câu

Nội dung
Điểm
Hình thức: Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, lí lẽ thuyết phục,
0.5
diễn đạt mạch lạc, rõ ý, đúng chuẩn chính tả, ngữ pháp.
Nội dung: Học sinh có thể có nhiều cách viết và cảm nhận nhưng cần đạt
được những ý chính sau:
Tóm tắt và nêu bài học rút ra từ câu chuyện: Sống trên đời, mỗi
chúng ta phải biết lắng nghe, tiếp thu, học hỏi, trải nghiệm để có
1.5
được cái nhìn đúng đắn, toàn diện và sâu sắc về cuộc sống.
Học sinh dùng lí lẽ, dẫn chứng từ câu chuyện và cuộc sống để
thuyết phục người đọc:
Câu 1 - Trong cuộc sống với vốn tri thức là vô tận; mỗi người luôn
muốn hoàn thiện bản thân để trưởng thành; cần phải học hỏi, rèn 2.25
luyện và tu dưỡng để chúng ta thêm hiểu biết, có cách nhìn nhận
toàn diện và khách quan.
- Biết khiêm tốn và lắng nghe nhiều hơn, con người dễ đạt được
thành công trong cuộc sống, có ích cho xã hội, được nhiều người 2.25
yêu mến, tạo ra cộng đồng gắn kết và phát triển…
Phê phán những con người hiểu biết còn hạn hẹp mà ngộ nhận,
1.0
có cái nhìn phiến diện, chủ quan, thiếu tích cực.
Biết liên hệ bản thân, rút ra bài học nhận thức và hành động.
0.5
Câu 2 Hình thức
(12 - Bài viết có bố cục chặt chẽ, đủ ba phần; dẫn chứng chính xác;
điểm) lời văn trong sáng, giàu cảm xúc; không mắc lỗi chính tả, lỗi
1.0
diễn đạt; trình bày sạch sẽ, chữ viết rõ ràng.
- Học sinh biết chứng minh tác phẩm văn học phù hợp.
Nội dung: Học sinh có thể có nhiều cách viết và cảm nhận nhưng cần đạt
được những ý chính sau:
1. Giải thích và bình luận:
- “Kết thúc bất ngờ, chứa đựng kịch tính”: cái kết đem lại ngạc
nhiên, ngỡ ngàng, không ngờ tới.
- “Kết thúc...gây ấn tượng...sự liên tưởng sâu xa, ...vang hưởng”:
Trang văn khép lại nhưng nó vẫn có dư ba, ám ảnh, day dứt;
người đọc vẫn không thôi suy nghĩ, trăn trở.
1.0
 Nhận định đề cập đến vai trò của nghệ thuật kết thúc truyện.
Kết thúc truyện không phải chỉ có ý nghĩa là dừng lại hay là sự
kết thúc sự việc, kết thúc số phận nhân vật, kết thúc mâu thuẫn
mà kết thúc truyện còn gợi mở ra nhiều vấn đề, nghĩa là tạo cho
tác phẩm dư ba, vang hưởng.
2. Chứng minh: Dùng lí lẽ và dẫn chứng từ hai tác phẩm để
2.0
làm sáng tỏ vấn đề

Câu

Nội dung
a. Kết thúc truyện Chiếc lá cuối cùng
* Giới thiệu vài nét về tác giả và tác phẩm và nêu tóm tắt kết
thúc truyện.
* Kết thúc truyện bất ngờ và chứa đựng kịch tính.
- Nêu kết thúc truyện Chiếc lá cuối cùng
- Cái kết làm cho nhân vật trong truyện và người đọc rất ngạc
nhiên, ngỡ ngàng khi nhận ra:
+ Chiếc lá thường xuân đeo bám trên tường gạch kia lại là một
bức họa được vẽ lên từ các gam màu của họa sĩ Bơ- men. (dẫn
chứng)
+ Người đọc còn vô cùng ngạc nhiên trước sự đảo ngược tình
huống (dẫn chứng)
* Kết thúc truyện gây ấn tượng và sự liên tưởng sâu xa, tạo cho tác
phẩm sức vang hưởng: Truyện khép lại nhưng tạo cho người đọc
nhiều suy nghĩ và thấm thía:
- Giá trị của nghệ thuật chân chính: nghệ thuật hướng đến con
người, vì con người, nghệ thuật cứu sống con người.
- Cái giá của sáng tạo nghệ thuật: con người cũng phải đổ mồ hôi,
nước mắt thậm chí hi sinh cả mạng sống của mình.
- Giá trị thiêng liêng, cao đẹp của đức hi sinh, của tình người. Phần
kết truyện làm nổi bật bức thông điệp màu xanh về tình người và sự
sống của con người.
b. Kết thúc truyện ngắn Lão Hạc
* Giới thiệu vài nét về tác giả và tác phẩm và nêu tóm tắt kết
thúc truyện.
* Kết thúc truyện tạo ra kịch tính, mâu thuẫn:
- Giữa lời nói bên ngoài (xin bả chó về bẫy chó hàng xóm) với ý
định bên trong (dùng bả chó tự sát); giữa phán đoán của người
khác về lão (bị cái đói đẫn đến đường cùng đã bị tha hóa nhân
cách) với hành động thực tế của lão (lão chết để giữ nhân cách).
- Cho đến cuối truyện, người đọc mới nhận ra rằng cả câu
chuyện này là một cuộc chuẩn bị để chết của một con người.
Lão Hạc cứ âm thầm sắp xếp, lo liệu những việc cuối cùng của
một kiếp người để rồi tự sát mà ông giáo và người đọc không hề
hay biết. (dẫn chứng và phân tích)
- Cách kết thúc tạo ra một quá trình chuyển biến trong nhận
thức, ngộ nhận rồi vỡ lẽ, không chỉ đối với nhân vật trong truyện
mà đối với cả người đọc.
* Kết thúc truyện gây ấn tượng và sự liên tưởng sâu xa, tạo cho
tác phẩm sức vang hưởng.
+ Ấn tượng trong cách miêu tả cái chết của lão Hạc. (dẫn chứng

Điểm

2.5

2.0

2.5

Câu

Nội dung

và phân tích)
+ Cái chết của lão Hạc gợi rất nhiều liên tưởng sâu xa về thân
phận và vẻ đẹp của người nông dân (dẫn chứng và phân tích)
+ Cái chết của lão Hạc cũng giúp Nam Cao kí thác nhiều tư
tưởng sâu sắc về con người (dẫn chứng và phân tích)
3. Đánh giá, mở rộng:
- Cả hai tác phẩm đều là thể loại truyện ngắn, sáng tạo được phần
kết truyện bất ngờ, kịch tính, hấp dẫn. Hai tác phẩm đều hướng tới
phát hiện, khám phá bất ngờ về con người, là bài ca ca ngợi vẻ đẹp
trong chiều sâu tâm hồn con người.
- Đánh giá nhận định
- Bài học nhận thức đối với quá trình sáng tác và quá trình tiếp
nhận

Điểm

1.0

Lưu ý khi chấm bài:
1. Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của học sinh cần được đánh
giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm.
2. Khuyến khích những bài viết sáng tạo, nội dung bài viết có thể không
trùng với yêu cầu trong đáp án nhưng lập luận thuyết phục, văn phong sáng rõ.
3. Điểm toàn bài là 20.0 điểm, làm tròn đến 0.25 điểm.